Facebook Sandığımız Kadar Masum mu?

Facebook Sandığımız Kadar Masum mu?

Facebook’un sahip olduğu veri havuzu, onu dünyanın en etkili kuruluşlarından biri haline getiriyor. ShareLab, şirket içindeki toplumsal yapıyı ve güç ilişkilerini daha iyi anlamak için Facebook’un algoritmalarında ve bağlantılarında kaputun altına bakmak istedi ve ortaya şaşırtıcı sonuçlar çıktı. Bakalım Facebook sandığımız kadar masum mu?

Birkaç sene önce Vladan Joler ve arkadaşları Belgrad’da, dünyanın en güçlü şirketlerinden biri olan Facebook’un işleyişini araştırmaya başladılar. Siber-suç analiz ve veri görselleştirme uzmanlarını içeren ekip daha önceki çalışmalarında Sırp internet servis sağlayıcılarının arkasındaki “görünmeyen altyapıların farklı biçimlerini” incelemişlerdi. Şimdilerde ShareLab projesinde birlikte çalışan bu ekip daha büyük bir hedef üzerinde yerlerini aldılar.

Sırbistan’ın Novi Sad Üniversitesi’nde profesör olarak görev alan Vladan Joler, “Facebook bir ülke olsaydı, Çin’den daha büyük olurdu.” Şeklinde bir açıklama yapıyor ve sözlerine Facebook’un rakamları hakkında bilgi vererek devam ediyor “Facebook, Silikon Vadisi’nde 300 petabayta veri depoluyor ve neredeyse iki milyar kullanıcısıyla birlikte yalnızca 2016 yılında 280 milyar dolar gelir elde etti.

facebook şema

Biliyorsunuz ki uzun zamandır Facebook’un kullanıcıların gizliliğini ihlal edip etmemesi büyük bir merak konusuydu. Joler’in de ilgisini çeken aslında tam olarak bu. Facebook, veri havuzundaki içeriklerin tamamını kullanıcılardan ücretsiz olarak elde ediyor ancak bu verilerle ne yapıldığı hala bilinmiyor. Vladan Joler ise “Hepimiz bir şeyler yüklediğimizde, fotoğraflarda arkadaşlarımızı etiketlediğimizde ve yorum yaptığımızda Facebook için bedavaya çalışmış oluyoruz.” Açıklamasını yapıyor. Yani, Facebook kullanırken yaptığımız her şey aslında birer ürüne dönüşüyor diyebiliriz.

Elbette arka planda işleyen ve hiçbir şekilde haberimizin dahi olmadığı bu süreci çözmek kolay değil. Joler ve ekibi yaptıkları araştırmalar için “Facebook ile etkileşime girdiğimiz tüm alanları ve sonucunu haritalamaya çalıştık. Sevdiklerimizi paylaşma, arama yapma, durum güncelleme, fotoğraf ekleme, arkadaşlar, cihazlarımızın bize söyledikleri, telefonla durum, Wi-Fi bağlantısı ve kayıt yapma gibi, uygulama aracılığıyla Facebook’a verdiğimiz tüm izinleri inceledik.” diyor.

Joler’in açıklamalarında bahsettiği araştırmalar sonucunda, büyük resmin sadece küçük bir bölümü ortaya çıkıyor. Bunun üzerine ekip, daha da derinlere iniyor ve Facebook’un satın aldığı şirketleri ve patent başvurularını incelemeye başlıyor. Sonuçlar elbette yine şaşırtıcı.

Facebook verdiğimiz verilerin etnik kökenliliğimizi, cinsel yönelim, siyasi bağlantı, sosyal statü, seyahat takvimi ve daha fazlasını hesaplamak için nasıl kullanıldığını gösteren akış şemasını ortaya koyuyor.

facebook şema

Başka bir tabloda ise Facebook’ta paylaştığımız bağlantılar ve şirketin Instagram, WhatsApp ya da Facebook giriş ekranıyla girdiğimiz diğer platformlardan elde edilen verilerin bu dev algoritmaya nasıl dahil edildiği gösteriliyor. Tüm bunlar ne anlama geliyor diye merak edecek olursanız hemen özetleyelim. Bu veri analizlerinin sonunda sizin hangi yemeklerden hoşlandığınız, evden okula ya da işe ne kadar sürede gittiğiniz ve varsa çocuklarınızın kaç yaşında olduğuna kadar birçok şey kolayca tahmin edilebiliyor.

Bir başka şemada da, Facebook’un mobil uygulaması üzerinden kullanıcılardan nasıl izin alarak SMS okuyabildiği, cihazlardan izin istemeden veri indirebildiği ve kullanıcıların konumuna erişim izni verdiğimizi gösteriyor.

Joler, bu araştırmaların ortaya koyduğu sonuçlar hakkında Facebook’un kullandığı bu güçlü araçlar toplanan verilerle birleştiğinde suistimale açık bir durum olduğunu düşünüyor. Facebook ise gizlilik politikasının ve kullanıcı verilerini toplamaya yönelik faaliyetlerin güvenliğinin en üst seviyede olduğunu savunuyor.

Bu kapsamlı araştırmanın sonunda Vladan Joler, toplanan veriler için oldukça endişeli. Çünkü, bu verilerin akıbetinin ne olacağından endişe duyuyor. Tüm verilerin tek bir şirkette toplandığını düşünün. Şu anki yöneticiler her ne kadar güvenilir insanlar olsalar da, bundan birkaç yıl sonra şirketin başında kimlerin olacağı bilinmiyor.

ShareLab’in çalışmasının bugüne kadar Facebook için yapılmış en kapsamlı haritalandırma çalışması olduğunu söyleyen uzmanlar, durumun ciddiyetini de ortaya koyuyorlar. 2 milyar kullanıcısı bulunan Facebook’un iyi bir amaca hizmet ettiği düşünülse de, bazen düşünüldüğü gibi olmuyor ne yazık ki.

ShareLab ekibi Facebook’un gücünü görsel efektlerle canlandırmayı başarmış olsa da, kendi şemalarının Facebook’un yapabileceklerini anlatmakta yetersiz olacağını düşünüyorlar. Örneğin Facebook, bir sır olarak sakladığı başka algoritmaların varlığına dair bir kanıt bulunmuyor. Ancak Joler’e göre ShareLab projesinin bu çalışması için şu ana kadar yapılmış tek çalışma olduğunu düşünüyor.

Yaklaşık 2 milyar insanın vakit geçirmek için kullandığı, hayatına dair anıları ve hoşlandığı şeyleri paylaştığı Facebook sandığımız kadar masum değil. Peki, kullanıcılardan habersiz ve izin almadan toplanan bu veriler hakkında siz ne düşünüyorsunuz? Bu verilerin ilerleyen zamanlarda suistimal edileceğini düşünüyor musunuz?

Facebook Mobil Android
Facebook Mobil Android Android İçin Facebook Uygulaması

Facebook Mobil iOS
Facebook Mobil iOS iPhone ve iPad İçin Facebook Uygulaması

Facebook Mobil Windows-phone
Facebook Mobil Windows-phone Windows Phone için Facebook Uygulaması

Hayatınızı Kolaylaştıracak Facebook İpuçları

Facebook Arkadaş Listenizi Nasıl Gizlersiniz?

Konular: İnternet Güvenlik

Facebook Sandığımız Kadar Masum mu? İçin Yapılan Yorumlar (2)

  • Numan Erdem
    Numan Erdem dedi ki;

    Verileri zaten reklam bilgi altyapısı olarak satıyorki facebook. Yani ilgilendiğiniz şeylerin bilgisine göre reklam çıkıyor önünüzde. Googleda bunu yapıyor facebookta. En çok para kazandıkları şey bu, reklam sektörü.

    4 Haziran 2017 Pazar - 17:50:55 - Cevap Yaz - Şikayet Et
  • Ahmet Kazım Özerten
    Ahmet Kazım Özerten dedi ki;

    Tabi ki bu bilgiler bir şeyler için kullanılacak, ama iyi ama kötü amaçlar için...

    3 Haziran 2017 Cumartesi - 15:30:50 - Cevap Yaz - Şikayet Et

Facebook Sandığımız Kadar Masum mu? için Yorum yap ve Puan ver

Üye olmadan yorum gönderebilirsiniz.